Xem ngày: nguồn, cách xếp mức, chỗ chưa chắc

Dữ liệu của một ngày

Can chi, trực, nhị thập bát tú, hoàng đạo/hắc đạo, nghi và kỵ: lấy từ thư viện mã nguồn mở lunar-typescript, vốn dựng trên bảng hoàng lịch của Trung Hoa (có tên các mục “nghi” là việc hợp và “kỵ” là việc nên tránh theo từng ngày). Mình dịch tên các mục sang tiếng Việt quen thuộc; mục nào chưa có từ Việt rõ nghĩa thì không hiển thị (nhưng vẫn được dùng để tính mức của ngày).

Ngày âm lịch: tính theo lịch âm Việt Nam (múi giờ UTC+7), cùng bộ tính với trang Tử vi. Có những năm âm lịch Việt Nam và Trung Hoa chênh nhau một ngày (ví dụ mùng 1 Tết 2030 là 2/2 ở Việt Nam). Các bảng nghi/kỵ không phụ thuộc ngày âm lịch mà phụ thuộc can chi của ngày và tiết khí (mốc UTC+8), nên có thể lệch rất nhỏ ở đúng ngày giao tiết.

Giờ hoàng đạo: sáu giờ “hoàng đạo” trong mười hai giờ, lấy theo thần trực giờ trong thư viện. Mình đối chiếu với bảng lịch Việt Nam cho một số ngày mẫu (ví dụ ngày Tân Dậu, ngày Mậu Thìn 2/2/2030), khớp.

Hướng Hỷ thần: theo can của ngày (Giáp, Kỷ: Đông Bắc; Ất, Canh: Tây Bắc; Bính, Tân: Tây Nam; Đinh, Nhâm: Nam; Mậu, Quý: Đông Nam). Tài thần và Hạc thần thì mình chưa đưa vào, vì các bảng tra ghi không thống nhất.

Cách xếp bốn mức

Mỗi ngày được gom điểm từ các dấu hiệu dưới đây, rồi xếp vào một trong bốn mức: ngày thuận lợi, khá ổn, bình thường, nên cân nhắc ngày khác. Mỗi dấu hiệu đều hiện thành một dòng lý do trong kết quả, để bạn thấy chính xác vì sao.

• Mục chính của việc đó trong bảng nghi/kỵ (ví dụ cưới gả, động thổ, xuất hành, nhập trạch, giao dịch, an táng): ghi “hợp” thì cộng nhiều, ghi “nên tránh” thì trừ nhiều và đưa ngày xuống mức cuối.
• Các mục đi kèm (ví dụ dạm ngõ với cưới hỏi, đặt móng với động thổ): cộng hoặc trừ nhẹ.
• Hoàng đạo / hắc đạo: cộng một điểm cho ngày hoàng đạo, trừ một điểm cho ngày hắc đạo.
• Tam Nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch) và Nguyệt Kỵ (mùng 5, 14, 23 âm lịch): hai tục kiêng phổ biến của người Việt cho việc vui và việc làm ăn. Tam Nương trừ hai điểm (riêng với cưới hỏi thì đưa ngày xuống mức cuối), Nguyệt Kỵ trừ một điểm. Việc an táng không áp hai tục này.
• Tuổi xung: nếu bạn nhập năm sinh, ngày có chi xung với chi năm sinh (cách nhau sáu địa chi) bị đưa xuống mức cuối; ngày lục hợp hoặc tam hợp với tuổi được cộng một điểm. Mình chỉ xét địa chi, chưa xét thiên can và ngũ hành.

Xem ngày tốt xấu (xem chung): không có việc cụ thể, nên mình đếm các việc lớn thường gặp (cưới gả, động thổ, xuất hành, nhập trạch, khai trương, giao dịch, cầu phúc, nhận tài vật, thượng lương, lập khế ước) mà lịch cổ ghi hợp hoặc ghi nên tránh, rồi nới ngưỡng một chút để không có quá nhiều ngày bị xếp mức cuối.

Vì sao nhiều ngày nằm ở mức “nên cân nhắc ngày khác”? Vì chính bảng nghi/kỵ cổ ghi “kỵ” cho từng việc ở rất nhiều ngày; ví dụ trong hai năm 2026 và 2027, khoảng 40% số ngày có mục cưới gả nằm ở cột “kỵ”. Mình không làm mềm điều đó, chỉ trình bày nhẹ nhàng và luôn cho bạn bật xem đủ mọi ngày.

Các ngưỡng điểm do xemlaso.com tự đặt để chia mức, không phải con số của sách cổ. Vì vậy mức chỉ nên dùng để lọc nhanh.

Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai

Ba phép tra tuổi này được nhiều sách lịch và trang Việt Nam dùng khi cưới hỏi và làm nhà. Tất cả tính theo tuổi mụ = năm âm lịch của việc − năm sinh + 1.

• Kim Lâu: tuổi mụ chia 9, dư 1, 3, 6, 8 thì gọi là Kim Lâu Thân, Thê, Tử, Súc. Có hai cách hiểu lưu hành: chia 9 lấy số dư (mình dùng cách này, vì đó là cách được nhiều tài liệu nêu là “đúng lý thuyết”), và cách nhìn chữ số cuối của tuổi (1, 3, 6, 8) mà vài trang dân gian dùng nhanh. Hai cách cho kết quả khác nhau ở nhiều tuổi.
• Hoang Ốc: bấm sáu đốt tay Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc, bắt đầu từ chục tuổi (10 ở đốt 1, 20 ở đốt 2, ...). Mình đối chiếu với các ví dụ trong nguồn (33 tuổi là Lục Hoang Ốc, 26 tuổi là Nhì Nghi, 30 tuổi là Tam Địa Sát).
• Tam Tai: bốn nhóm tuổi, mỗi nhóm có ba năm liên tiếp: Thân, Tý, Thìn gặp năm Dần, Mão, Thìn; Hợi, Mão, Mùi gặp năm Tỵ, Ngọ, Mùi; Dần, Ngọ, Tuất gặp năm Thân, Dậu, Tuất; Tỵ, Dậu, Sửu gặp năm Hợi, Tý, Sửu.

Đây là tục lệ truyền miệng, không có bằng chứng khoa học. Mình diễn đạt ở mức “nhiều gia đình chọn năm khác hoặc mượn tuổi người thân”, đúng với thực tế phong tục, thay vì nói điều gì sẽ xảy ra.

Đếm ngược Tết, Trung thu, Giáng sinh, Halloween

Tết Nguyên Đán (mùng 1 tháng Giêng) và Trung thu (rằm tháng 8) tính từ lịch âm Việt Nam, đã đối chiếu các năm 2024 đến 2030 với lịch đã công bố. Giáng sinh (25/12) và Halloween (31/10) là ngày dương lịch cố định. Con số đếm ngược lấy theo đồng hồ của thiết bị bạn và tính đến 00:00 ngày lễ.

Những gì mình chưa làm

• Khổng Minh lục diệu (Đại An, Lưu Liên, Tốc Hỷ, Xích Khẩu, Tiểu Cát, Không Vong) cho giờ xuất hành: các nguồn ghi cách đếm khởi từ tháng nào khác nhau, mình chưa tìm được bản thống nhất nên chưa đưa vào.
• Tài thần, Hạc thần, hướng nhà theo cung phi và bát trạch.
• Nhiều ngày sao tốt xấu mà các lịch Việt Nam hay liệt kê (Sát chủ, Thọ tử, Dương công kỵ nhật, trùng tang...), cùng bảng giờ chi tiết của từng tú. Vì vậy một ngày ở đây có thể được xếp khác với một cuốn lịch giấy; khi cần việc trọng đại, bạn nên hỏi thêm người lớn tuổi hoặc người làm lễ ở địa phương.
• Xét thiên can và ngũ hành giữa ngày và tuổi, xét tháng nhuận cho tuổi mụ.
• Giờ sinh và tuổi theo ngày tháng sinh đầy đủ: mình chỉ dùng năm sinh. Nếu bạn sinh trước Tết, hãy nhập năm âm lịch.